📌 خلاصه مطلب (TL;DR)
- استعلام مالکیت دامنه چیست؟ جستجوی اطلاعات ثبتکننده، تاریخ انقضا، سرورهای نام، و IP دامنه از طریق پروتکلهای WHOIS یا RDAP.
- تحول بزرگ ۲۰۲۵: در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۵، ICANN رسماً WHOIS را کنار گذاشت و RDAP جایگزین رسمی شد. تا سپتامبر ۲۰۲۵، ۳۷۴ دامنه gTLD سرویس WHOIS را کاملاً متوقف کردند.
- چرا RDAP بهتر است؟ امنیت HTTPS، فرمت استاندارد JSON، دسترسی متمایز، پشتیبانی از زبانهای مختلف، و دادههای ساختاریافته.
- نکته کلیدی اوت ۲۰۲۵: از ۲۱ اوت ۲۰۲۵، فیلد "Organization" در ثبت دامنه به عنوان مالک قانونی شناخته میشود، نه فرد ثبتکننده.
استعلام مالکیت دامنه در سال ۲۰۲۶: WHOIS به تاریخ پیوست، RDAP جایگزین شد
اگر نیاز دارید مالک یک دامنه اینترنتی را پیدا کنید، تاریخ انقضا را بررسی کنید، یا اطلاعات IP و سرورهای نام (Nameserver) را بدانید، تا سال ۲۰۲۴ احتماماً از سرویس WHOIS استفاده میکردید. اما در ۲۸ ژانویه ۲۰۲۵، تحولی بزرگ رخ داد: ICANN رسماً WHOIS را کنار گذاشت و پروتکل RDAP را به عنوان جایگزین رسمی معرفی کرد.
این تغییر فقط یک بهروزرسانی فنی ساده نیست، بلکه تحولی اساسی در نحوه دسترسی به اطلاعات ثبت دامنههاست. در این مقاله به زبان ساده توضیح میدهیم که استعلام مالکیت دامنه چگونه کار میکند، چه تفاوتی بین WHOIS و RDAP وجود دارد، و چرا این تغییر برای شما مهم است.
🔍 تشخیص سریع: چطور مالک دامنه را پیدا کنم؟
قدم اول: مشخص کنید دامنه شما چه پسوندی دارد:
- ✅ دامنه بینالمللی (gTLD): مانند .com، .net، .org، .info → از سرویس RDAP استفاده کنید
- ✅ دامنه ایران (.ir): از سایت whois.nic.ir استفاده کنید
- ✅ دامنههای ملی دیگر (ccTLD): مثلاً .uk، .de، .fr → به سایت رسمی ثبتکننده مراجعه کنید
قدم دوم: اطلاعات مورد نیاز خود را انتخاب کنید:
- 🔸 اطلاعات ثبتکننده (Registrant) - در صورت عدم محافظت حریم خصوصی
- 🔸 تاریخ ثبت و انقضا (Creation & Expiry Date)
- 🔸 سرورهای نام (Nameservers)
- 🔸 آدرس IP دامنه (با ابزار DNS Lookup)
- 🔸 شرکت ثبتکننده (Registrar)
نکته مهم: از اوت ۲۰۲۵، اگر فیلد "Organization" در ثبت دامنه پر شده باشد، آن سازمان مالک قانونی دامنه است، نه فرد ثبتکننده.
جدول مقایسه: WHOIS vs RDAP
| ویژگی | WHOIS (قدیمی) | RDAP (جدید) |
|---|---|---|
| پروتکل ارتباطی | Port 43 (غیرامن) | HTTPS (امن و رمزنگاری شده) |
| فرمت خروجی | متن ساده (Plain Text) - سختِ پردازش | JSON استاندارد - آسان برای برنامهنویسی |
| پشتیبانی از زبانها | فقط انگلیسی و ASCII | Unicode و چندزبانه (Internationalization) |
| کنترل دسترسی | نه - همه کاربران داده یکسان | بله - دسترسی متمایز بر اساس هویت |
| استانداردسازی | هر سرور فرمت خاص خود | فرمت یکپارچه و استاندارد |
| وضعیت در ۲۰۲۶ | ❌ رسماً متوقف شده (28 Jan 2025) | ✅ استاندارد رسمی ICANN |
| آمار استفاده (آگوست ۲۰۲۵) | 49 میلیارد جستجو/ماه (کاهش 60٪) | 65 میلیارد جستجو/ماه (افزایش 928٪) |
WHOIS چیست و چرا کنار گذاشته شد؟
WHOIS (تلفظ میشود "هو ایز" یا به فارسی "کیست") یک پروتکل قدیمی برای جستجوی اطلاعات ثبت دامنه بود که از دهه ۱۹۸۰ استفاده میشد. این پروتکل از طریق Port 43 کار میکرد و اطلاعات را به صورت متن ساده ارائه میداد.
مشکلات اساسی WHOIS:
- عدم امنیت: اطلاعات به صورت رمزنگاری نشده منتقل میشد
- فقدان استاندارد: هر سرور WHOIS فرمت خروجی خاص خود را داشت
- محدودیت زبانی: فقط کاراکترهای ASCII پشتیبانی میشد
- نبود کنترل دسترسی: همه کاربران به اطلاعات یکسان دسترسی داشتند
- پردازش دشوار: خروجی متنی باید با الگوریتمهای پیچیده پردازش میشد
🚨 تغییر مهم ۲۰۲۵: در 28 ژانویه 2025، ICANN رسماً تعهد ارائه سرویس WHOIS را برای اکثر ثبتکنندههای gTLD حذف کرد. تا سپتامبر 2025، 374 دامنه gTLD سرویس WHOIS خود را کاملاً متوقف کردند.
آمار کاهش استفاده از WHOIS:
- ژانویه ۲۰۲۵: حدود 122 میلیارد جستجو در ماه
- آگوست ۲۰۲۵: کاهش به 49 میلیارد جستجو در ماه (کاهش 60٪)
- جون ۲۰۲۵: اولین ماهی که RDAP از WHOIS پیشی گرفت
RDAP چیست و چرا آینده استعلام دامنه است؟
RDAP مخفف Registration Data Access Protocol است - یک پروتکل مدرن برای دسترسی به اطلاعات ثبت دامنه که جایگزین رسمی WHOIS شده است.
مزایای کلیدی RDAP:
💡 نکته: RDAP طراحی شده تا با نیازهای امنیتی، حریم خصوصی، و فنی قرن ۲۱ سازگار باشد.
- امنیت HTTPS: تمام اطلاعات از طریق HTTPS رمزنگاری شده منتقل میشوند، برخلاف WHOIS که از پروتکل Port 43 غیرامن استفاده میکرد.
- فرمت JSON استاندارد: خروجی به صورت JSON ساختاریافته است که برای برنامهنویسان و ابزارهای خودکار بسیار راحتتر است.
- دسترسی متمایز (Differentiated Access): RDAP میتواند بر اساس هویت کاربر، سطوح مختلفی از اطلاعات ارائه دهد. مثلاً اطلاعات بیشتری برای نهادهای قانونی نسبت به کاربران عادی نشان دهد.
- پشتیبانی بینالمللی (Internationalization): از Unicode پشتیبانی میکند و میتواند دامنههای IDN (نامهای دامنه بینالمللی) را به درستی نمایش دهد.
- استانداردسازی کامل: همه سرورهای RDAP از یک فرمت یکسان استفاده میکنند، برخلاف WHOIS که هر سرور فرمت خاص خود را داشت.
- Service Discovery خودکار: RDAP میتواند به صورت خودکار سرور مناسب برای یک دامنه را پیدا کند.
آمار رشد RDAP:
- ژانویه ۲۰۲۵: حدود 7 میلیارد جستجو در ماه
- آگوست ۲۰۲۵: افزایش به 65 میلیارد جستجو در ماه (رشد 928٪)
- جون ۲۰۲۵: RDAP برای اولین بار از WHOIS پیشی گرفت
روشهای استعلام مالکیت دامنه در ۲۰۲۶
۱. استفاده از سرویسهای آنلاین RDAP
سادهترین روش برای کاربران عادی استفاده از سرویسهای آنلاین است:
- rdap.arin.net - سرویس RDAP رسمی ARIN
- about.rdap.org - پورتال اطلاعاتی RDAP
- سرویسهای شخص ثالث: بسیاری از شرکتهای ثبت دامنه و خدمات DNS ابزار RDAP ارائه میدهند
۲. استفاده از خط فرمان (Command Line)
برای کاربران فنی و توسعهدهندگان:
pip install rdap
# جستجوی دامنه
rdap example.com
# یا با curl
curl -H "Accept: application/json" https://rdap.verisign.com/com/v1/domain/example.com
۳. برای دامنههای .ir (ایران)
دامنههای ایران همچنان از سیستم WHOIS خود استفاده میکنند:
- 🔗 مراجعه به whois.nic.ir
- وارد کردن نام دامنه بدون پسوند .ir (مثلاً فقط "example")
- مشاهده اطلاعات ثبتکننده، تاریخ انقضا، و نامسرورها
⚠️ توجه: بر اساس قوانین حریم خصوصی، بسیاری از اطلاعات شخصی ثبتکننده (مانند ایمیل، شماره تلفن، آدرس) ممکن است مخفی شده باشند و به جای آن اطلاعات سرویس Privacy Protection نمایش داده شود.
۴. استفاده از API برای برنامهنویسان
برای ادغام در اپلیکیشنها و سرویسها:
const fetch = require('node-fetch');
async function getRDAPData(domain) {
const url = `https://rdap.verisign.com/com/v1/domain/${domain}`;
const response = await fetch(url, {
headers: { 'Accept': 'application/json' }
});
return await response.json();
}
getRDAPData('example.com').then(console.log);
تغییر مهم مالکیت دامنه: سیاست ICANN اوت ۲۰۲۵
در فوریه ۲۰۲۴، ICANN سیاست جدید Registration Data Policy (RDP) را منتشر کرد که بعد از ۱۸ ماه دوره آزمایشی، از ۲۱ اوت ۲۰۲۵ به طور کامل اجرایی شد.
تغییر کلیدی: فیلد "Organization" تعیینکننده مالکیت قانونی
🚨 بسیار مهم: طبق بند 6(6)(2) از RDP، اگر فیلد "Organization" در اطلاعات ثبتکننده پر شده باشد، آن سازمان به عنوان مالک قانونی دامنه شناخته میشود، نه فرد ثبتکننده.
سناریوهای مختلف:
| وضعیت فیلد Organization | مالک قانونی | مثال |
|---|---|---|
| پر شده با نام شرکت | آن شرکت/سازمان | Organization: "شرکت ABC" → مالک: شرکت ABC |
| خالی گذاشته شده | فرد ثبتکننده | Organization: [خالی] → مالک: نام فرد در فیلد Registrant |
پیامدهای این تغییر:
- تایید ایمیل اجباری: هر تغییری در فیلد Organization باعث فعال شدن فرآیند "Change of Registrant" میشود و نیاز به تایید ایمیل دارد.
- تعلیق دامنه: عدم تایید ایمیل در زمان مشخص شده میتواند منجر به تعلیق دامنه شود.
- حذف فیلدهای اضافی: فیلدهای Administrative، Billing، و Technical Contact دیگر الزامی نیستند و فقط اطلاعات Registrant ذخیره میشود.
- جمعآوری حداقلی داده: ثبتکنندهها فقط حداقل اطلاعات لازم را جمعآوری میکنند.
💡 توصیه برای مدیران دامنه: اگر دامنه متعلق به یک شرکت یا سازمان است، حتماً فیلد Organization را با نام رسمی شرکت پر کنید. اگر دامنه شخصی است، این فیلد را خالی بگذارید تا مالکیت به نام شما ثبت شود.
جستجوی IP دامنه (DNS Lookup)
علاوه بر اطلاعات ثبت، ممکن است نیاز داشته باشید IP دامنه را پیدا کنید. این کار با WHOIS یا RDAP انجام نمیشود، بلکه از طریق DNS Lookup صورت میگیرد.
روشهای یافتن IP دامنه:
۱. ابزارهای آنلاین
- MXToolbox DNS Lookup
- DNS Checker
- سرویسهای ثبت دامنه مانند خدمات دامنه برتینا
۲. خط فرمان (Command Line)
nslookup example.com
# Linux/macOS
dig example.com
# یا با host
host example.com
۳. نمونه خروجی:
;; ANSWER SECTION:
example.com. 86400 IN A 93.184.216.34
;; در این نمونه IP دامنه: 93.184.216.34 است
نکات امنیتی و حریم خصوصی در استعلام دامنه
۱. سرویس Privacy Protection
بسیاری از شرکتهای ثبت دامنه (Registrar) سرویس Domain Privacy یا WHOIS Privacy ارائه میدهند که اطلاعات شخصی شما را مخفی میکند و به جای آن اطلاعات یک شرکت واسط نمایش داده میشود.
۲. قوانین GDPR و CCPA
بعد از اجرای قوانین حریم خصوصی مانند GDPR (اتحادیه اروپا) و CCPA (کالیفرنیا)، اطلاعات شخصی در WHOIS/RDAP به شدت محدود شده است. معمولاً فقط اطلاعات زیر نمایش داده میشود:
- نام شرکت ثبتکننده (Registrar)
- تاریخ ثبت و انقضا
- سرورهای نام (Nameservers)
- وضعیت دامنه (Status Codes)
۳. دسترسی متمایز در RDAP
RDAP به نهادهای قانونی و سازمانهای دارای مجوز اجازه میدهد با احراز هویت، به اطلاعات بیشتری دسترسی داشته باشند. این یکی از مزایای کلیدی RDAP نسبت به WHOIS است.
کاربردهای عملی استعلام مالکیت دامنه
۱. بررسی قبل از خرید دامنه
- تاریخ انقضای دامنه مورد نظر
- مشخص کردن اینکه دامنه در دسترس است یا خیر
- پیدا کردن اطلاعات تماس مالک برای مذاکره خرید
💡 نکته: اگر قصد ثبت دامنه جدید دارید، میتوانید از ابزارهای جستجوی دامنه استفاده کنید که به صورت خودکار در دسترس بودن را بررسی میکنند.
۲. عیبیابی مشکلات فنی
- بررسی سرورهای نام (Nameservers) برای تشخیص مشکلات DNS
- مشاهده تنظیمات فنی دامنه
- بررسی وضعیت دامنه (Active، Locked، Pending Transfer و...)
اگر با مشکلات DNS یا هاست مواجه هستید، شناخت سرورهای نام صحیح میتواند در حل مشکل کمک کند.
۳. تحقیقات امنیتی و قانونی
- شناسایی صاحب سایتهای مشکوک
- بررسی فیشینگ و کلاهبرداریهای اینترنتی
- تحقیقات حقوقی درباره نقض کپیرایت یا نام تجاری
۴. مدیریت پرتفوی دامنه
- پیگیری تاریخهای انقضا برای تمدید به موقع
- بررسی دامنههای رقبا
- مدیریت دامنههای متعدد شرکت
خطاهای رایج در استعلام دامنه و راهحل آنها
۱. خطای "Domain Not Found"
علت:
- دامنه ثبت نشده است
- املای نادرست دامنه
- پسوند (TLD) اشتباه است
راهحل: املای دامنه و پسوند را دقیق بررسی کنید. مثلاً "example.com" نه "example.net".
۲. خطای "Rate Limit Exceeded"
علت: جستجوهای زیاد در مدت کوتاه - سرورهای RDAP محدودیت نرخ (Rate Limiting) دارند.
راهحل: چند دقیقه صبر کنید یا از سرویس دیگری استفاده کنید.
۳. اطلاعات ناقص یا مخفی
علت: مالک دامنه از سرویس Privacy Protection استفاده میکند.
راهحل: اطلاعات شخصی قابل دسترسی نیست. فقط میتوانید از طریق ایمیل واسط با مالک تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره استعلام مالکیت دامنه
تفاوت اصلی WHOIS و RDAP چیست؟
WHOIS از پروتکل Port 43 غیرامن استفاده میکرد و خروجی متنی غیراستاندارد داشت، در حالی که RDAP از HTTPS امن استفاده میکند و دادهها را به صورت JSON استاندارد ارائه میدهد. همچنین RDAP از دسترسی متمایز، پشتیبانی چندزبانه، و قابلیت پردازش خودکار بهتری برخوردار است. از 28 ژانویه 2025، ICANN رسماً WHOIS را کنار گذاشت و RDAP جایگزین آن شد.
چرا اطلاعات مالک دامنه در RDAP مخفی است؟
به دلیل قوانین حریم خصوصی مانند GDPR و CCPA، اکثر ثبتکنندههای دامنه اطلاعات شخصی (ایمیل، شماره تلفن، آدرس) را مخفی میکنند. همچنین بسیاری از مالکان از سرویس Privacy Protection استفاده میکنند که اطلاعات واقعی آنها را با اطلاعات یک شرکت واسط جایگزین میکند. فقط نهادهای قانونی با مجوز میتوانند در صورت نیاز به اطلاعات بیشتری دسترسی داشته باشند.
آیا هنوز میتوانم از WHOIS برای دامنههای .com استفاده کنم؟
تا سپتامبر 2025، 374 دامنه gTLD (شامل بسیاری از .com، .net، .org) سرویس WHOIS خود را کاملاً متوقف کردند. آمار نشان میدهد که استفاده از WHOIS از 122 میلیارد جستجو در ژانویه 2025 به 49 میلیارد در آگوست 2025 کاهش یافته (کاهش 60٪)، در حالی که RDAP از 7 میلیارد به 65 میلیارد افزایش یافته است. توصیه میشود به جای WHOIS از سرویسهای RDAP استفاده کنید.
چگونه IP دامنه خود را پیدا کنم؟
برای یافتن IP دامنه باید از DNS Lookup استفاده کنید، نه WHOIS یا RDAP. در ویندوز دستور "nslookup example.com" را در Command Prompt اجرا کنید، یا در لینوکس/macOS دستور "dig example.com" یا "host example.com" را استفاده کنید. همچنین میتوانید از ابزارهای آنلاین مانند MXToolbox یا DNS Checker استفاده کنید.
تغییر سیاست ICANN در اوت 2025 چه تاثیری بر مالکیت دامنه دارد؟
از 21 اوت 2025، اگر فیلد "Organization" در اطلاعات ثبت دامنه پر شده باشد، آن سازمان یا شرکت به عنوان مالک قانونی دامنه شناخته میشود، نه فرد ثبتکننده. اگر این فیلد خالی باشد، فرد نامبرده در فیلد Registrant مالک قانونی است. این تغییر بسیار مهم است و ممکن است بر قراردادها و مالکیت قانونی دامنهها تاثیر بگذارد. هر تغییری در فیلد Organization نیاز به تایید ایمیل دارد.
چطور برای دامنه .ir استعلام کنم؟
برای دامنههای .ir (ایران) باید از سایت رسمی مرکز ملی شمارهگذاری ایران به آدرس whois.nic.ir استفاده کنید. کافی است نام دامنه را بدون پسوند .ir وارد کنید (مثلاً "example" نه "example.ir") و اطلاعات ثبتکننده، تاریخ انقضا، و سرورهای نام نمایش داده میشود. دامنههای .ir هنوز از سیستم WHOIS استفاده میکنند و به RDAP مهاجرت نکردهاند.
آیا میتوانم از RDAP در برنامههای خود استفاده کنم؟
بله، RDAP یک API استاندارد بر پایه HTTPS است که خروجی JSON ارائه میدهد و به راحتی در برنامهها قابل استفاده است. میتوانید با استفاده از کتابخانههای HTTP مانند fetch در JavaScript یا requests در Python، به سرورهای RDAP درخواست بزنید و پاسخ JSON را پردازش کنید. مثلاً: fetch('https://rdap.verisign.com/com/v1/domain/example.com'). این یکی از مزایای بزرگ RDAP نسبت به WHOIS است که پردازش خروجی متنی آن دشوار بود.
نتیجهگیری: آینده استعلام دامنه متعلق به RDAP است
انتقال از WHOIS به RDAP نه فقط یک تغییر فنی، بلکه تحولی اساسی در نحوه دسترسی به اطلاعات ثبت دامنه است. با توجه به:
- تعطیلی رسمی WHOIS توسط ICANN در 28 ژانویه 2025
- توقف سرویس WHOIS در 374 دامنه gTLD تا سپتامبر 2025
- کاهش 60٪ استفاده از WHOIS و افزایش 928٪ استفاده از RDAP
- مزایای امنیتی و فنی RDAP (HTTPS، JSON، دسترسی متمایز)
واضح است که RDAP آینده استعلام مالکیت دامنه است و همه کاربران، توسعهدهندگان، و متخصصان فنی باید با آن آشنا شوند.
💡 از تجربه ما: این راهنما بر اساس تحقیقات گسترده تیم فنی برتینا درباره تحولات ICANN و مهاجرت WHOIS به RDAP در سال 2025 تهیه شده است. برای مدیریت بهتر دامنههای خود و دریافت مشاوره تخصصی، از خدمات ثبت و مدیریت دامنه برتینا استفاده کنید.
نیاز به راهنمایی برای مدیریت دامنه دارید؟
اگر در زمینه ثبت دامنه، انتقال دامنه، یا تنظیمات DNS سوال دارید، تیم پشتیبانی برتینا آماده کمک به شماست:
